Огоҳлантирувчи белгилар — расмлари ва изоҳлари
Огоҳлантирувчи белгилар — Ўзбекистон Республикаси йўл ҳаракати қоидаларидаги белгилар гуруҳларидан бири. Қуйида ҳар бир белгининг рақами, расми ва маъноси берилган.
Белгиларни билиш назарий имтиҳон учун зарур: деярли ҳар бир билетда йўл белгилари бўйича савол бор.
1.1 Шлагбаумли темир йўл кесишмаси
Шлагбаум билан жиҳозланган темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.2 Шлагбаумсиз темир йўл кесишмаси
Шлагбаум билан жиҳозланмаган темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.3.1 Бир изли темир йўл
Бир изли, шлагбаум билан жиҳозланмаган темир йўл кесишмаси олдида ўрнатилади.
1.3.2 Кўп изли темир йўл
Икки ва ундан ортиқ изли, шлагбаум билан жиҳозланмаган темир йўл кесишмаси олдида ўрнатилади.
1.4.1 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (уч чизиқли, ўнг томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.4.2 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (икки чизиқли, ўнг томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.4.3 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (бир чизиқли, ўнг томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.4.4 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (уч чизиқли, чап томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.4.5 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (икки чизиқли, чап томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.4.6 Темир йўл кесишмасига яқинлашув (бир чизиқли, чап томон)
Аҳоли пунктларидан ташқарида темир йўл кесишмасига яқинлашаётганлик ҳақида қўшимча огоҳлантириш беради.
1.5 Трамвай йўли билан кесишув
Трамвай линияси билан кесишув жойига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.6 Тенг аҳамиятли йўллар кесишуви
Тенг аҳамиятга эга бўлган йўллар чорраҳасига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.7 Айланма ҳаракатланиш билан кесишув
Айланма ҳаракат ташкил этилган чорраҳага яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.8 Светофор билан тартибга солиш
Ҳаракатланиш светофор билан тартибга солинадиган чорраҳа, пиёдалар ўтиш жойи ёки йўл қисмини билдиради.
1.9 Кўтарма кўприк
Кўтарма кўприк ёки солда кесиб ўтиш жойига яқинлашаётганликни билдиради.
1.10 Соҳилга чиқиш
Дарё ёки сув ҳавзаси қирғоғига, соҳилга чиқишни билдиради.
1.11.1 Хавфли бурилиш (ўнгга)
Йўлнинг кичик радиусли ёки кўриниши чекланган ўнгга бурилиш жойини билдиради.
1.11.2 Хавфли бурилиш (чапга)
Йўлнинг кичик радиусли ёки кўриниши чекланган чапга бурилиш жойини билдиради.
1.12.1 Хавфли бурилишлар (биринчи бурилиш ўнгга)
Йўлнинг кетма-кет келадиган хавфли бурилишлари бўлган қисмини билдиради, биринчи бурилиш ўнгга бўлади.
1.12.2 Хавфли бурилишлар (биринчи бурилиш чапга)
Йўлнинг кетма-кет келадиган хавфли бурилишлари бўлган қисмини билдиради, биринчи бурилиш чапга бўлади.
1.13 Тик нишаблик
Олдинда тик тушиш жойи борлиги ҳақида огоҳлантиради.
1.14 Тик баландлик
Олдинда тик кўтарилиш жойи борлиги ҳақида огоҳлантиради.
1.15 Сирпанчиқ йўл
Қатнов қисми ўта сирпанчиқ бўлган йўл қисми ҳақида огоҳлантиради.
1.16 Нотекис йўл
Қатнов қисми нотекис бўлган йўл қисмини (ўнқир-чўнқир, ўйдим-чуқур жойлар, кўприкнинг йўлга нотекис туташуви ва шу кабилар) билдиради.
1.17 Тош отилиши хавфи
Транспорт воситасининг ғилдираги остидан шағал, тош ва шунга ўхшашларнинг отилиб чиқиш эҳтимоли бўлган йўл қисмини билдиради.
1.18.1 Йўлнинг торайиши (икки томонлама)
Йўл қисмининг икки томондан торайишини билдиради.
1.18.2 Йўлнинг торайиши (ўнгга)
Йўл қисмининг ўнг томондан торайишини билдиради.
1.18.3 Йўлнинг торайиши (чапга)
Йўл қисмининг чап томондан торайишини билдиради.
1.19 Икки томонлама ҳаракатланиш
Йўлнинг (қатнов қисмининг) қарама-қарши ҳаракатланиш қисми бошланишини билдиради.
1.20 Пиёдалар ўтиш жойи
5.16.1, 5.16.2 белгилари ва (ёки) 1.14.1 — 1.14.3 чизиқлари билан белгиланган пиёдалар ўтиш жойини билдиради.
1.21 Болалар
Болалар муассасаси (мактаблар, болаларнинг дам олиш масканлари ва шунга ўхшашлар)га яқин йўлнинг қатнов қисмидан болаларнинг чиқиб қолиш эҳтимолини билдиради.
1.22 Велосипед йўлкаси билан кесишув
Йўлнинг велосипед йўлкаси билан кесишган жойига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.23 Таъмирлаш ишлари
Йўлда таъмирлаш ва йўл ишлари олиб борилаётган жой ҳақида огоҳлантиради.
1.24 Мол ҳайдаб ўтиш
Йўлнинг чорва моллари ҳайдаб ўтиладиган қисмига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.25.1 Йоввойи ҳайвонлар
Йўлнинг ёввойи ҳайвонлар чиқиб қолиши мумкин бўлган қисмига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.25.2 Пастлаб учувчи қушлар
Йўлнинг қушлар пастлаб учиб ўтадиган ва ҳайдовчини чалғитиши мумкин бўлган қисми ҳақида огоҳлантиради.
1.25.3 Кемирувчи ва судралиб юрувчи ҳайвонлар
Йўлда майда кемирувчилар ёки судралиб юрувчилар чиқиши мумкин бўлган ҳудуд ҳақида огоҳлантиради.
1.26 Тошлар тушиши
Тош кўчиши, сурилиши ва тушиши мумкин бўлган йўл қисмини билдиради.
1.27 Ёнлама шамол
Кучли ёнлама шамол эсадиган йўл қисмига яқинлашаётганлик ҳақида огоҳлантиради.
1.28 Пастлаб учувчи самолётлар
Самолётлар ёки вертолётлар пастлаб учадиган аэродромлар яқинидаги йўл қисми ҳақида огоҳлантиради.
1.29 Туннель
Сунъий равишда ёритилмаган ёки кириш пештоғининг кўриниши чекланган туннелни билдиради.
1.30 Бошқа хавф-хатарлар
Огоҳлантирувчи белгиларда кўзда тутилмаган хавф-хатарлар бўлган йўл қисмини билдиради.
1.31 Сунъий йўл нотекислиги
Йўлнинг сунъий нотекислик ўрнатилган қисмига яқинлашаётганлиги тўғрисида огоҳлантиради. Транспорт воситасининг ҳаракатланиш тезлигини мажбурий тарзда камайтириш учун қўлланилади.
1.31.1 Бурилишнинг йўналиши (ўнгга)
Кичик радиусли, кўриниши чекланган йўлда ҳаракатланиш йўналишини ва йўлнинг таъмирланаётган қисмини айланиб ўтиш йўналишини билдиради.
1.31.2 Бурилишнинг йўналиши (чапга)
Кичик радиусли, кўриниши чекланган йўлда ҳаракатланиш йўналишини ва йўлнинг таъмирланаётган қисмини айланиб ўтиш йўналишини билдиради.
1.31.3 Бурилишнинг йўналиши (икки томонлама)
Т-симон чорраҳада ёки йўл айрилишларида ҳаракатланиш йўналишини, таъмирланаётган йўл қисмини айланиб ўтиш йўналишини билдиради.
1.32 Тирбандлик
Ушбу йўл белгиси вақтинчалик ёки тасвири ўзгарадиган ҳолатда тирбандлик ҳосил бўлган йўл ёки чорраҳага кириш олдидан йўлни ёки чорраҳани айланиб ўтиш имконияти бўлган жойга ўрнатилади.
1.33 Қатнов қисми кесишмаси ҳудуди
1.30 ётиқ чизиғи билан белгиланган чорраҳага яқинлашаётганлигини англатиб, олдинда тирбандлик юзага келганлиги туфайли мажбурий тўхтаб, кўндаланг йўналишдаги транспорт воситаларининг ҳаракатланишига тўсқинлик туғдирадиган бўлса, чорраҳага кириш, агар тўхташ чизиғи ёки 5.33 йўл белгисидан ўтиб бўлган ҳайдовчига эса қатнов қисмлари кесишмасига киришни тақиқланишини билдиради.
1.34 Диққат, бошқариладиган тўсиқ
Ушбу йўл белгиси бошқариладиган тўсувчи қурилмага етмасдан ўрнатилади ва транспорт воситалари ҳайдовчиларини олдинда тўсувчи қурилма борлиги ҳақида огоҳлантиради.
1.35 Пиёдаларнинг йўл ёқасидан юриши мумкин бўлган ҳудуд
Йўлнинг пиёдалар йўл ёқасидан (обочинадан) ҳаракатланиши кутиладиган ёки бунга рухсат берилган қисми ҳақида огоҳлантиради.